Hier loop je doorheen De grootsheid van de bergen met spannende mijnbouwvelden waar zowel ijzer als edelmetalen in het verleden werden gebroken. Een voorbeeld is de Risberg Mine, een typisch mijngat voor de kleinere ijzermijnen die in Bergslagen ingestort zijn. De mijn werd gebroken in het begin van de 19e eeuw, toen de cabine in Danshittan in gebruik was. Ten zuiden van het dorp Garphyttan (Lindesberg) verspreidt het landbouwlandschap zich rond het Uskenmeer. Hier ga je door een oud cultuurlandschap met teeltlandschappen en nederzettingen. Het natuurreservaat Lejakärret biedt een echte natuurbelevenis met zijn 12 verschillende orchideeën. Bij Garphyttedamen is onze rustplaats met windwering, open haard en toilet.

de nieuwe

De wandeling begint in het oude bergdorp Nyberget, een van de meest representatieve omgevingen van de bergketen. De Nyberget wordt al in 1490 schriftelijk genoemd. De waterkracht, in het bekken tussen de meren Dammsjön en Gränsjön, werd vroeg gebruikt voor een heuvel cabine, die in 1539 in gebruik was. De cabine had vier mede-eigenaars, die zogenaamde chronobergsmen waren. De hut werd gesloten in 1809. Langs het pad zie je nog steeds de overblijfselen van het bedrijf in de vorm van ruïnes en slakkenhopen. Na de sluiting van de hut heeft Nyberget gewoond als een bosbedrijf, deels als onderdeel van de industriële activiteit van ijzerproductie en zagerijen, die in het nabijgelegen Hammarbacken werden uitgevoerd.

# TORPRUINE

Na 2 kilometer passeert het pad de ruïnes na de put Näsudden, die prachtig gelegen was met uitzicht op de Border Sea. De laatste gebruikers verlieten de gedroogde in 1957, toen het aan hun lot werd overgelaten. Toch blijft de huistrap, als een welkome herinnering aan een tijd die is gevlucht. De torp van die tijd behoorde vaak tot een bergbeklimmerhuis en werd verhuurd aan de droger, die een deel van de huur moest betalen door het dagwerk te doen. Ondanks de verschillende werkmomenten die in verschillende delen van het jaar worden uitgevoerd, was de ijzerproductie een seizoenarbeider. Dit betekende dat de arrendators van de dag werknemers moeten ook kleine houders. Ze kunnen één of een paar koeien, paarden of varkens en sommige kippen hebben, en ze kweken vaak rogge of bieten op kleine bodemoppervlakken.

De wandeling volgt de rand van de grenszee, die 183 meter boven zeeniveau ligt. Er zijn veel goede mogelijkheden om te zwemmen. Viskaarten worden verkocht door Hammarbacken. Na 2,7 kilometer gaat het pad de weg af en loopt het naar een stuk fijn bos met statig sparrenbos. Wanneer het pad terugkomt naar de weg, passeert het langs het kleine CV, dat ook beschikbaar is om te vissen.

**Gefiniseerd

Ten zuiden van de Border Sea loopt in de rand van Limbergsmossen, waarna het tot de top van de berg Risberg hoogte. Ten zuiden van het hoogste punt, na 7,2 kilometer wandelen, heb je een mooi uitzicht op het meer van Råsvalen en Stråssa mijn. De mijn was ooit een van Zwedens grootste ijzerertsmijnen, en de hoop slakken is vanaf hier te zien. Dit gaat ook voorbij het Risberg mijngat, dat een typisch mijngat is voor de kleinere ijzermijnen die er zo veel waren in Bergslagen. De mijn werd gebroken in het begin van de 19e eeuw, toen de cabine in het nabijgelegen dorp Danshittan nog in gebruik was. Verschillende verhalen zijn gekoppeld aan de Risberg Mine. Een van hen vertelt over de twee ertsen Persson en Ringström, die enkele dagen vasten. Men dacht dat door niets te eten je je kansen op het vinden van erts lichamen kon verhogen. Daarnaast was absolute stilte nodig tijdens de zoektocht. Toen de vermoeide mannen zich in de buurt van de Risbergmijn hadden gevestigd, verscheen er plotseling een fijne vrouw. Ze gaf hen de mysterieuze boodschap die sommige erts niet zouden vinden, want ze had beloofd twee tweelingbroers. Teleurgesteld en hongerig keerden ze terug naar huis.

Visserij in methoden

Slechts twee kilometer ten zuiden van de Risberg hoogte, het pad passeert het kleine meer van Smedsjön. Zoals de naam al doet vermoeden, heeft het een bepaalde rol gespeeld in ijzer handling, maar is nu het meest bekend voor sportvissen. Ten zuiden van Lake Smed zijn er vele overblijfselen van de grootheid van de regio toen zowel ijzer als edele ertsen werden gebroken en verwerkt. Het pad loopt door nu-gegroefde hagedissen, waar de teeltdrempels en stenen tuinen doen denken aan het harde werk van onze voorouders op het terrein. In de buurt van het zuiden van Lake Smed, de Gat Mine loopt, dat is een van de regio's vele mijnbouwvelden. Ten zuiden van de weg zijn kleine meren met namen zoals de Garphytdammen en de New Lake, wat suggereert dat de Duitsers, zogenaamde "garpar" hebben deelgenomen aan de ontwikkeling van bergbeheer, en dat ze door dammen nieuwe meren hebben gecreëerd om te besparen op de schaarse maar belangrijke waterbronnen.

# VID GARPHYTTEDAMMEN

Na 11 kilometer wandelen komt u aan bij Garphyttämmen, die de cabine voorzien van waterkracht. Hier is onze rustplaats met windwering, open haard en toilet. Na een welverdiende rust gaat de wandeling verder naar het zuiden. Tot Garphyttan volgt het pad vooral een oud pad, waar voor-, paardensledes of koetsen kolen en erts naar Garphyttan verscheepten. Er zijn ook resten van een waarschijnlijke wolvenput, die lag in de rand van de stenen tuin die leidde naar het dorp. Aan de onderkant zijn er ook mijngaten. In Garphyttan zijn er restanten van een hut die tot 1870 in gebruik was. Dankzij de overvloedige watertoevoer in het bekken tussen de meren Aspen en Usken, kon een relatief grote cabine worden gebouwd. Zoals de meeste hutten was Garphyttan oorspronkelijk een hut aan de heuvel, wat betekent dat het collectief werd bestuurd door een hutwet. Vandaag ziet u ruïnes en resten van vijvers en kanalen, en de vele grote en goed bewaard gebleven berghuizen in het dorp getuigen van de belangrijke rol van de cabine.

Na Garphyttan verandert het landschap van vorm. Het dorp opent en het landbouwlandschap verspreidt zich aan de rand van het Uskenmeer. Vanuit Garphyttan loopt het pad grotendeels helemaal naar Mårdshyttan door een oud cultuurlandschap met teeltlandschappen en nederzettingen. Het pad loopt langs de langste dorpsstraat in de grootste van de dorpen, Uskaboda. De ontwikkeling en welvaart van het dorp zijn afhankelijk van de licht geteelde sedimentgronden ten noorden van Usken, deels van het lonende bergbeheer, waar waarschijnlijk elke boerderij een aandeel had in hutten en mijnen. Het woord "Boda" in Uskaboda is een middeleeuws einde in de stad naam die de leeftijd van het dorp toont. De Mårdshyttan is een van de vele dorpen die opgroeiden rond een of meer kleine hutten aan een rivier. Het kleine bekken door Mårdshyttan heeft van 1440 tot 1764 een ijzeren cabine. Bovendien bestaat er een koperen cabine.

TOLV ARTER ORKIDES

Na de prachtige boerderijen in Mårdshyttan verlaat het pad het gebouw weer en loopt het omhoog in het bos. Hier is een grote kalksteen string, die heeft geleid tot verschillende mijnen. Een van hen is de Lejag Mine, die werd gebruikt zo laat als de Eerste Wereldoorlog. De residuen van de mijnbouw, die zeer kalkachtig, verspreid in een cartridge gebied ten noorden van de mijn. Dankzij de rijkdom van kalksteen is het gebied sindsdien uitgegroeid tot een van de botanisch rijkste gebieden van het graafschap, waaronder twaalf orchideeën.

Vanaf het pad bereikt u ook het Lejakärret, dat beschermd is als natuurgebied. Een bezoek aan natuurgebieden is zeker aan te bevelen, vooral in juni-augustus. Tijdens de lente zijn de gewrichten van verkalkende planten zoals blower, meeuw en tibast gevoerd.